Nét đẹp những ngôi chùa Khmer An Giang: chùa Mới ở Tri Tôn


Không có số liệu chính xác cho biết thực tại có bao nhiêu ngôi chùa Khmer được xây dựng trên vùng đất địa linh nhân kiệt An Giang. Chỉ biết rằng, mỗi một ngôi chùa Khmer ở xứ An Giang đều mang đậm giá trị nghệ thuật và chứa đựng bản sắc văn hóa của người bản địa.

>> Hai ngôi chùa Khmer trên quốc lộ 91, An Giang
>> Chùa Hàng Cồng (Krăng Krốch) ở Tri Tôn, An Giang

Ngôi chùa Khmer có cái tên đơn giản và dễ nhầm lẫn: chùa Mới nằm trên đường 15, thuộc xã An Túc, huyện Tri Tôn, An Giang là một ngôi chùa giản dị nhưng không kém phần độc đáo. Chùa Mới có đặc điểm chung của những ngôi chùa Khmer thường thấy: được xây dựng trên một khu đất rộng, bao bọc là cây cối xanh tươi. Ngôi chùa Khmer gồm: cổng chùa, tường rào, ngôi chính điện, tháp thờ (tháp đựng cốt), tăng xá,… Điểm đặc biệt là phần cổng của chùa Mới ở xã An Túc được điểm tô bằng màu xanh dương bắt mắt, khác với màu vàng sậm thường thấy ở những ngôi chùa Khmer quanh vùng.

Cổng chùa Mới ở xã An Túc nhìn từ sân trong

Vài cây dừa mọc thẳng đứng trong khuôn viên chùa

Tòa nhà cũ kỹ nhưng toát lên vẻ thu hút lạ thường

Nét uyển chuyển trong trang trí các cửa ra vào, cửa sổ, tượng thần rắn Naga…

Naga (Nāga) là một sinh vật truyền thuyết dạng rắn hổ mang có nguồn gốc từ Ấn Độ giáo. Trong tiếng Phạn nó có nghĩa là rắn hổ mang, rắn lớn, hay con rồng, và cũng có thể nói là rắn lai người trong truyền thuyết nhiều nước châu Á, một con Naga giống cái được gọi là Nāgī hay Nāgiṇī. Naga là rắn hổ mang có cái đầu bạnh lớn, là chúa tể của loài rắn, chúng là loài rắn lớn nhất, nọc độc khủng khiếp nhất, có khả năng giết 20 người hoặc một con voi lớn trưởng thành. Trong tiếng Phạn, Naga còn có nghĩa là hủy bỏ mọi tội ác. Naga được tìm thấy đầu tiên trong truyền thống văn hóa Hindu và phổ biến hầu hết các quốc gia châu Á, đặc biệt là ở Đông Nam Á.

Theo phật giáo Khmer, rắn thần Naga là loài vật linh thiêng và gắn liền với phật giáo Khmer. Sự tích về cuộc đời đức Phật cũng có rất nhiều chi tiết liên quan đến loài vật này. Lúc thái tử Tất Đạt Đa thành đạo ngồi thiền gần bờ sông Much Cha Linh, khi ấy trời nổi cơn giông gió, mưa to nước dâng cao, một chúa rắn Naga bảy đầu đã xuất hiện, đến gần đức thế tôn, cuộn thân mình lại làm vách ngăn nước và lấy đầu mình làm mái che mưa cho đức Phật.

Mái chùa cổ kính mang nét hấp dẫn khó tả!

Đính trên các cột là tượng chim thần Krut – Garuda

Người Khmer gọi chim thần “Krut” là để chỉ một con vật linh thiên bắt nguồn từ thần thoại Ấn Độ cổ đại, gọi là Garuda. Garuda là con vật được thần Visnu – một trong những vị thần tối thượng của Bà-la-môn giáo dùng để cưỡi.

Theo truyền thuyết, Kasyapa, một nhà hiền triết quyền uy có hai người vợ được yêu quý nhất chính là hai chị em nữ thần Vin-ta (chị) và nữ thần Kro-dhus (em), cả hai đều là con của thần Russey-ka-la-pas. Nữ thần Vin-ta sinh ra chim thần Krut (Garuda) và nữ thần Kro-dhus sinh ra rắn Naga.

Ngay từ khi mới ra đời, Krut đã sở hữu một hình thể khổng lồ, dữ tợn được biểu hiện một loài chim săn mồi, có hình đầu người, ba mắt và chiếc mỏ nhọn và cong quắp, cùng móng chân sắc nhọn của đại bàng và có một sức mạnh khủng khiếp có thể hủy diệt cả vũ trụ.

Vì sức mạnh trên, theo lời thỉnh cầu từ các vị thần, chim thần Krut đã giảm bớt kích thước và sinh lực của mình. Ngoài ra, Krut còn bị đọa đày trong thân phận của một kẻ tôi tớ, chỉ vì thua sau một lần cá cược của mẹ Krut với nữ thần Kro-dhus. Riêng về chim thần Krut và rắn Naga luôn có xung đột mỗi khi họ gặp nhau và chim thần luôn là người chiến thắng.

Với oai lực của loài mãnh cầm đầy sức mạnh như vậy, mà hình tượng chim thần Krut (Garuda) đã trở thành biểu tượng của các nước như Thái Lan, Indonesia, và thủ đô Ulan Bator (Mông Cổ). Ở Ấn Độ, Krut được dùng là biểu tượng của quân đội. Bên cạnh đó, chim thần Krut là một trong những motip trang trí khá phổ biến trong các công trình kiến trúc truyền thống của một số nước Châu Á.

Hình tượng Krut đã có mặt trong nền văn hóa Khmer Nam bộ từ khá sớm và được tôn vinh như lực lượng siêu nhiên, là vị thần tối cao được người Khmer tôn kính, là hiện thân của cái thiện giúp đỡ những người gặp phải hoạn nạn, khó khăn chống lại cái ác, trừng trị kẻ ác. Có lẽ xuất phát từ ý nghĩa trên, nên các nghệ nhân Khmer thường dùng hình tượng chim thần trang trí trong những ngôi chùa và được thể hiện hình tượng Krut trong tư thế dang đôi cánh rộng, trông như những cánh tay săn chắc, lực lưỡng nắm chặt thân rắn Naga căng ngang xé ra từng mãnh bằng mỏ và chân.

Một khu nhà mới kề bên khu cũ với màu xanh dương và ngói đỏ

Các công trình khác

Tháp thờ

Một số cây me trong sân chùa

Các bức tượng có lẽ đang trong quá trình hoàn thành

*** Bài viết có sử dụng tư liệu được biên tập lại từ nhiều nguồn trên Internet.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s