Vì sao An chọn ăn thuần chay trong các trường phái ăn chay?


Theo như An được biết, việc ăn chay trên thế giới có thể tạm thời chia ra rất nhiều trường phái khác nhau, tùy vào yếu tố phân loại, như ăn chay theo tôn giáo, ăn chay theo loại thực phẩm, hay ăn chay theo mục đích, thời gian,…

>> Vì sao chúng ta nên ăn chay?
>> Mục đích chính khi đi du lịch của người du lịch ăn chay

Ăn chay theo tôn giáo, tín ngưỡng thì sẽ có một số trường phái ăn chay như sau:

  • Ăn chay theo đạo Phật: không ăn các sản phẩm từ động vật, không ngũ vị tân – hành, hẹ, tỏi, nén và kiệu; nhưng vẫn có thể ăn trứng công nghiệp – không cồ, vẫn có thể uống sữa động vật, miễn là không phạm yếu tố sát sinh.
  • Ăn chay theo đạo Hindu (tức Ấn Độ giáo, đạo Bà-la-môn): không sử dụng thịt, cá, gia cầm, mỡ, chất làm đông (gelatin), trứng.
  • Ăn chay theo đạo Kỳ Na (tức Jaina giáo, là một tôn giáo của Ấn Độ): không sử dụng thịt, gia cầm, hải sản, cá, trứng, sữa, mật ong và các loại củ và rễ.
  • Ăn chay theo đạo Công giáo: chỉ ăn chay 2 ngày: ngày thứ tư Lễ Tro và thứ sáu Tuần Thánh; trong ngày chay chỉ được ăn một bữa no, chọn bữa nào cũng được, còn những bữa khác chỉ được ăn chút ít, để bụng còn đói; trong ngày chay không được ăn động vật máu nóng như: heo, bò, gà, vịt…; nhưng được phép ăn cá và loài máu lạnh như: ếch, rùa, sò, cua, tôm, được phép dùng trứng và các sản phẩm từ sữa động vật.
  • Ăn chay theo đạo Hồi: có rất nhiều quy tắc ăn uống khi là một người Hồi giáo, chẳng hạn như không ăn thịt heo, chỉ ăn thịt những động vật được giết mổ theo cách thức của người đạo Hồi; vào tháng chay Ramadhan (tháng 9 âm lịch của người Ả-rập) thì sẽ kiêng tất cả thức ăn và đồ uống từ lúc bình minh cho đến hoàng hôn…
  • Ăn chay theo đạo Cao Đài (Việt Nam): chỉ ăn vào những ngày “trai kỳ” (lục trai, thập trai…).

Cháo rau củ – ảnh minh họa

Đậu ngự luộc

Nếu như phân loại theo thời gian, thì sẽ có:

  • Ăn chay trường: là việc ăn chay cả đời (hoặc từ lúc ăn chay cho tới lúc chết đi).
  • Ăn chay kỳ: là ăn chay theo những ngày nhất định trong tháng (âm lịch), chẳng hạn như: nhị trai (mùng 1 và 15), tứ trai (mùng 1, 14, 15, và 30), lục trai (mùng 1, 8, 14, 15, 23 và 30), thập trai (mùng 1, 8, 14, 15, 18, 23, 24, 28, 29 và 30; nếu rơi vào tháng thiếu thì ăn thêm trong ngày 27), nguyệt trai (ăn chay tính theo tháng: 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng…).
  • Ăn chay đụng: cái này người ta hay nói giỡn, tức là thích ăn chay lúc nào thì ăn, hoặc là nguyện cầu một điều gì đó, sau đó ăn chay trong kỳ hạn nhất định để trả lễ cho thần Phật.

Hạt điều rang và đậu phộng cốt dừa

Khoai lang luộc rồi nướng

Bơ tươi

Nếu như phân loại theo loại thực phẩm, thì sẽ có:

  • Thuần chay (ăn chay nghiêm ngặt, vegan: không sử dụng tất cả các sản phẩm có nguồn gốc động vật, bao gồm cả trứng và các sản phẩm từ trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa, mật ong, thuộc da, chất làm đông (gelatin)… Chỉ cần là thực vật, thì người ăn thuần chay sẽ ăn (bao gồm cả ngũ vị tân).
  • Ăn chay kiểu phương Tây (Ovo-Lacto vegetarian): không sử dụng thịt, hải sản, gia cầm, mỡ, chất làm đông (gelatin); nhưng ăn trứng công nghiệp, sữa và các sản phẩm từ trứng, sữa.
  • Ăn chay có trứng (Ovo vegetarian): không sử dụng thịt, cá, hải sản, gia cầm, mỡ, chất làm đông (gelatin), sữa và các sản phẩm từ sữa; nhưng ăn trứng công nghiệp và các sản phẩm từ trứng.
  • Ăn chay có sữa (Lacto vegetarian): không sử dụng thịt, cá, hải sản, gia cầm, mỡ, chất làm đông (gelatin), trứng, hay các sản phẩm làm từ trứng; nhưng dùng sữa và các sản phẩm từ sữa.
  • Ăn chay linh hoạt hoặc ăn bán chay (flexitarian, semi-vegetarian): trong đó được chia ra thành pollotarian (không ăn động vật có vú hay hải sản, nhưng ăn gia cầm), pescetarian (không ăn động vật có vú hay gia cầm, nhưng ăn hải sản), pollo-pescetarian (không ăn động vật có vú, nhưng ăn gia cầm, hải sản), macrobiotic diet (thực dưỡng, tức chủ yếu ăn các loại ngũ cốc nguyên cám, thỉnh thoảng ăn cá hoặc hải sản khác)
  • Ăn chay sống hay ăn chay tươi (raw foodism): chỉ ăn các loại trái cây, các loại rau củ, hạt, và thực vật khác tươi sống, nếu việc thu hoạch những thực phẩm này không gây hại đến cây trồng; đôi khi, rau củ có thể chỉ được nấu chín lên đến một nhiệt độ nhất định.

Giữa một kho loại hình ăn chay, nghe qua có thể rất phiền phức, vì đó chỉ là việc ăn thôi mà, phải không? Tuy nhiên, mình nghĩ rằng, tùy vào mục đích và sự lựa chọn của mỗi người, mà họ có thể tự chọn riêng cho mình phương thức ăn chay phù hợp. Có những người kết hợp nhiều trường phái ăn chay khác nhau, chẳng hạn như bình thường thì họ có thể ăn chay vào một số ngày theo lịch âm chẳng hạn mồng 1, 15, và họ chọn ăn chay không ngũ vị tân theo Phật giáo, lại có lúc nào đó họ ăn chay theo thực dưỡng để hỗ trợ chữa bệnh, giúp cơ thể khỏe mạnh hơn…

Còn riêng bản thân An, lúc đầu An ăn chay theo kiểu phương Tây (Ovo-Lacto vegetarian), nghĩa là vẫn dùng trứng, sữa, mật ong (khoảng vài tháng). Sau đó đọc thêm nhiều thông tin về ăn chay, An cảm thấy câu nói “thuận theo tự nhiên” là một cách sống hay và rất khoa học, nên An đã tin theo, rồi trở thành thuần chay như bây giờ: chỉ sử dụng các loại thực phẩm liên quan đến thực vật. An không ăn chay theo Phật giáo nên vẫn dùng ngũ vị tân. An không ăn chay theo trường phái raw foodism nên vẫn ăn giá, nấm bình thường.

Ăn chay theo kiểu thuần chay của An sẽ không có trứng, sữa, mật ong, thuộc da,…, ấy là nương theo giải thích khoa học của việc “thuận theo tự nhiên”. Chẳng hạn như với trứng công nghiệp, mặc dù ăn trứng không làm chết con vật, nhưng quả trứng là một thành phần cơ thể của con vật đó. Con vật đó, nếu sống ngoài tự nhiên, thì việc nó đẻ trứng, chỉ nhằm mục đích duy trì nòi giống. Cớ sao con người chúng ta, vì nhu cầu không cần thiết của bản thân, lại lợi dụng chúng để tạo ra ngành công nghiệp chăn nuôi gia cầm lấy trứng, tạo ra những con gà con vịt siêu đẻ, khiến chúng “thân tàn ma dại”, bị kiệt sức cả về thể xác lẫn tinh thần. Chúng đã sống trong không gian ngục tù “sống không bằng chết” như vậy.

Chuyện tương tự có thể giải thích cho việc nuôi bò lấy sữa, nuôi ong lấy mật, nuôi yến lấy tổ, nuôi cừu lấy lông,… Và nhờ có sự giải thích đúng đắn đó, việc ăn thuần chay có thể giúp cho An nuôi dưỡng lòng khoan dung, tình thương đối với động vật.

Việc lựa chọn ăn chay trường (tính tới thời điểm viết bài này thì đã gần 5 năm) đối với An là một lối sống đúng đắn mà mình có thể thực hiện trong cuộc đời này.

*** Bài viết có sử dụng tài liệu được biên tập và tổng hợp từ nhiều nguồn trên Internet.

13 thoughts on “Vì sao An chọn ăn thuần chay trong các trường phái ăn chay?

  1. Xin phép đính chính cùng chị, trong đạo Cao Đài ăn chay không được phép ăn những vật “không có máu” như trứng, tôm, cua, ốc…

    Đạo Cao Đài chúng tôi ăn thuần chay, tức chỉ ăn những thực phẩm có nguồn gốc thực vật.

      • Mong chị sau này tìm hiểu cho chính xác rồi hãy viết. Kẻo gây hiểu sai về sự việc nhứt là vấn đề tôn giáo rất nhạy cảm. (Chị chưa sửa lại bài viết của mình).

        Kính.

        • Chào bạn. Lời cảm ơn của mình là dành cho bình luận của bạn. Còn thông tin trong bài: “Ăn chay theo đạo Cao Đài (Việt Nam): chỉ ăn vào những ngày “trai kỳ” (lục trai, thập trai…), được phép ăn những vật “không có máu” như trứng, tôm, cua, ốc…” là mình lấy nguồn từ trang https://danviet.vn/quan-niem-an-chay-cua-dong-bao-dao-giao-nam-bo-7777184823.htm.

          Ngoài ra, theo trang http://www.caodai-online.com/pageDisDesc.php?id=27661 có nhắc:

          “Ăn chay theo Đạo Cao Đài có nghĩa là nuôi dưỡng cơ thể bằng chế độ thực phẩm gốc thực vật. Người tín đồ không được phép ăn thịt của bất cứ loài động vật nào trong ngày chay lạt từ con thú lớn như thịt bò, thịt heo cho đến tôm cua. Nói một cách khác, thực phẩm mà họ dùng không có một vụ sát sanh động vật nào mà có.”

          “Tưởng cũng cần nói rõ nơi đây vấn đề dùng trứng, sữa, tôm khô, cua hay khô mực. Tôm, cá mực, cua là những loài động vật, ăn thịt những loài này, dù khô hay tươi vẫn phải kể là ăn mặn. Sữa gốc ở cơ thể động vật bài tiết ra, nhưng không phải là sát sanh, nên được phép dùng trong ngày chay.

          Vấn đề trứng phức tạp hơn, hiện nay hai loại trứng thường dùng trong thực phẩm là trứng gà và trứng vịt, thực phẩm này cũng lấy từ cơ thể động vật mà ra, dù không sát sanh con thú mẹ nhưng nếu có trống, trứng có thể hườn nguyên hình một con thú mới. Do đó ăn loại trứng có trống này là gián tiếp ăn thịt một con thú sắp tượng hình rồi thì đương nhiên là đang ăn thịt một con “thú con” vậy không thể nào gọi là ăn chay được.

          Nếu trứng không có trống thì trứng ấy chẳng khác nào một thứ sữa do thú vật bài tiết ra, dù có ấp cũng không nở ra con được, người ăn chay có thể tạm dùng được ngoài 10 ngày ăn chay và trong lúc bệnh hoạn, kém sức.

          Nếu phải xếp loại, chúng ta có thể hiểu như thế này: giữa hai hạng người trường trai hoàn toàn (dùng toàn thực phẩm gốc ở thực vật) và hạng ăn mặn (dùng thịt của thú vật) có một hạng ở giữa cũng ăn chay nhưng còn dùng sữa thú vật và trứng không trống.”

          Thông tin bạn đưa ra mình chưa kiểm chứng đúng sai được, nên vẫn tạm thời để nguyên như cũ. Một lần nữa cảm ơn bạn!

          • Chị có từng một chức sắc, chức việc hay tín đồ Cao Đài nào ăn chay mà dám ăn những thứ như chị viết chưa? Tôi là một tín đồ Cao Đài, tôn giáo của tôi không bao giờ cho phép tín đồ ăn những thứ gọi là “không máu” đó và kể cả điều chị dẫn chứng từ trang caodai-online.com cũng đã viết rõ là ăn những thứ đó phải kể là ăn mặn.

            Với sự không chấp nhận sửa những điều viết sai lệch của chị, tôi buộc phải đưa nó lên các trang xã hội của tín đồ Cao Đài để cảnh giác tới các đồng đạo. Và nếu đi xa hơn các vị chức sắc có thẩm quyền trong đạo Cao Đài sẽ có những biện pháp thích hợp trước những điều chẳng khác nào xuyên tạc đạo Cao Đài.

          • @Phong Cao đài.
            Dẫu biết đạo của ông bà đây là Cao đài nhueng không ai quan tâm nhiều.
            Đầu tiên nếu ông bà có chức sắc gì đó là điều của ông bà, không ai quan tâm việc đó ở đây cả. Nên không cần phải câu kỳ chức sắc…etc. Tốt nhất nên khiêm tốn để người ngoài nhìn vào không mấy thiện cảm rằng đạo khoe khoang, mong là hiểu chứ?
            Việc y/c chỉnh sửa, tớ thấy khá…buồn cười! Vì sao? Tại sao không y/c web site kia sửa rồi link qua đây, mắc gì phải y/c ở đây? Vậy ông bà nghĩ mình là ai? Là cái gì? Mà dám lối nói trịch thượng như vậy?
            Do đó, ông bà (có vẻ) khoe rằng có chức sắc thì ăn nói phải cẩn thận, không thể hồ đồ đúng k?
            Tôi được biết từ lâu là cao đài các vị ăn tôm tép ấy – lên mạng search “ăn chay cao đài mà xem” – https://vietbao.com/a229270/an-chay-an-man
            Có hơn 1 web site nói như vậy, ông bà nên yêu cầu họ đổi đã, hẵng hay nhé.
            Tự do bình luận văn, đừng phô trương cha chú ở nơi công cộng. Khá thiếu văn hoá cực kỳ, đây là cách người cao đài thường làm sao?

          • Cảm ơn bạn Phong. Như vầy đi, An không muốn tranh cãi vì những điều mà An không biết rõ, do đó, An sẽ xóa phần nội dung lấy nguồn từ trang khác: “được phép ăn những vật “không có máu” như trứng, tôm, cua, ốc…”. Một lần nữa cảm ơn bạn đã đọc và bình luận blog.

  2. Cỏ cây, rau củ cũng có sinh mạng nên ăn rau củ – thực vật vẫn là sát sinh. Chẳng qua là sát sinh thực vật thì ít tàn nhẫn hơn sát sinh động vật vì thực vật không giãy dụa kêu rên khi bị đem ra chế biến món ăn, và khả năng tái sinh một phần cơ thể bị mất cũng như sinh sản ra thế hệ mới nhanh hơn nhiều so với động vật.

  3. Đúng là thuận tự-nhiên, từ khoá này rất đựoc phổ biến dạo gần đây, hay gọi âm dương á.
    Và cũng không thể từ chối rằng, đa số người ăn chay 1 phần là sức khoẻ, nhưng phần nhiều họ vì lòng khoan dung hay từ bi – compassion.
    Hình và màu đẹp, anyway, nhất tấm khoai lang. ;).

      • Trước sau gì bạn cũng biết điều đó nếu ai ăn lâu từ 3 năm lên và có tham khảo hay đọc sách yêu thích về ăn chay, sẽ tự dẫn đến chuyện như bài viết bạn nêu, điều đó hoàn toàn hợp lý và rất tự nhiên để điều chỉnh cơ thể.
        Ngoài ra, có thể bạn sẽ quan tâm: “Ăn Uống Theo Minh Triết Phương Đông” – (link 1 cuối cmt.)

        Đây cũng là cách ăn theo Vegan và kết hợp cho người Á Châu chúng ta, là may mắn có nắm được phần âm dương (Yin-Yang). Trong khi khái niệm Vegan của phương Tây k biết đến hoặc ít, chỉ tgian sau này khi 2 bên có sự giao thoa văn minh nhau phương Tây mới chấp nhận điều này.
        Nếu ăn kiểu vegan họ nghĩ đã tốt, nhưng mình k biết rằng nếu ăn quá nhiều vegan food chỉ có tính Kiềm (Alkaline) thì lượng kiềm pH trong cơ thể mình sẽ mất cân bằng, dư thừa, dù thừa tốt nhưng cũng k hay vì “dư”, cơ thể cơ bản cũng cần axit để hoạt động nữa (Acid).
        Nếu không thay đổi mà làm tới như truyền thống ăn chay đậu hũ và nước tương, người bệnh vì ăn chay sẽ không thua người ăn khác.
        Vậy cốt ta vegan để làm gì, ban đầu mình cũng theo vegan theo cách châu Âu, sau nhớ cơ thể tạng mình thuộc châu Á, sanh ra ăn thực phẩm châu Á, khí hậu âm dương nguồn nước thực phẩm đất đai dở Á, nên thực phẩm Âu như olive, cải hún, rau mùi kiểu pizza, sữa hạnh nhân…. và khác thổ nhưỡng, đi xa nơi nó đc trồng và ăn vào thành ra có chất bảo quản, không phù hợp, không thể apply hết. Nên phải điều chỉnh lại, sau mới biết chút là vụ thuận tự nhiên.
        Ví dụ: mình ăn chay nhưng toàn rau mềm hay rau củ kiềm như:
        + muối hồng, cải kale 1 loại như cải lá bthuong, dưa leo, xả, cà chua, chanh tây chanh ta lime / lemon, rau spinach – là rau lá to như mồng tơi hay rau xoăn xoăn, ngò tây, bông cải xanh broccoli, bắp cải bẹ cabbage, giá hẹ, bơ trái, cần tây, củ dền/cải đỏ, húng quế, gừng tỏi hành củ lớn, rau diếp, cà bắp đậu bắp okra hay lady-finger, củ cải trắng radish, cải tàu bay hay arugula loại cải Địa Trung Hải hay có trong các món Ý như pizza mùi đặc trưng, hạt chia, hạt quinoa dạo hay thấy, cải súplơ cauliflower, cà rốt, khoai tây, xà lách xoong hay watercress có chỗ là cây rau càng cua, nho, lựu, dừa, đậu hũ, các thảo dược và gia vị… -> Đây là những món ta hay gặp hàng ngày, do đó nếu ăn toàn đồ kiềm tính như dân gian mình hay ăn, bạn sẽ nghiêng về một bên và tác hại không lường được như người ăn toàn đồ Acid sẽ gây bệnh vậy. Do đó hãy chọn vừa đủ hoặc giảm bớt các thực thẩm một bên.

        Nếu quan tâm bạn có thể xem link 2 bảng chia các món thực phẩm có kiểm và Acid để cân bằng máu
        -) những vegan food phổ biến có tính acid như: táo nhỏ mình gọi trái bôm hay apple, các loại nấm, chuối, cam, trái thơm, đậu đen, đậu thận kidney beans, gạo lứt, dưa hấu, chà là khô, mận có lẽ mận tây vì plum, kê yến mạch hoặc thực phẩm chay giàu đạm để thế thịt của người Nhật như tem-pơ, seitan…, các loại hạt phỉ hạt pecan hồ đào, sữa đậu nành, tương cà chua ketchup, ổi xoài, nho, măng cụt, đu đủ (không thấy sầu riêng :v) vegan chese, bánh mì đen rye-bread, bánh mì nguyên hạt wheatbread và nguyên cám wholemeal bread, miso Nhật, nước lon coca, mật ong (vegan thường họ cũng chọn k dùng mật ong).

        Nên dùng 80/20 cũng đáng suy nghĩ. 8 phần đồ tươi, 2 phần đồ acid. Vì “Cancer cells love acidic environments and actually depend on them to survive.”

        Hồi sinh viên mới ăn, chỉ biết mua đậu hũ trắng về chiên, hoặc kho với rau củ, hay cứ chao hũ với nước tương, thỉnh thoảng rau muống xào…quanh
        Quẩn làm tới. Sau theo vegan còn cực hơn. Dài dài thì thấy đồ hầm hay hấp hay luộc là tốt nhất. Dù ốm hồi đi làm nhà kêu yếu, sau biết ăn phân bố kiềm + acid này thì k lo, một vài bạn người Taiwanese team khác nghe ăn vegan + ying-yang hay acid-ankaline mắt họ sáng rỡ hỏi tới….

        Khá dài dòng, hope this helps. Merry Christmas!

        P.s:
        Link 1:
        https://sachhoc.com/minh-triet-trong-an-uong-cua-phuong-dong
        Link 2: Acid and Alkaline list: https://www.yungskin.com/wp-content/uploads/2016/09/Alkaline-Food-Chart-2.8.pdf

        • Cám ơn MinhTanBud về thông tin đã chia sẻ.
          Đi vào blog chị An, thấy chị đã ăn chay trường được một thời gian và lý do chị ăn chay thực sự xuất phát từ lòng từ bi và thương cảm với động vật. Xin cám ơn chị vì điều đó. Tuy em không ăn chay trường hay ăn chay thường xuyên nhưng cũng đang cố để cắt giảm thịt và sản phẩm từ động vật trong khẩu phần ăn. Nếu có thể chị An hãy tham khảo về các món như Natto, Tempeh, trà kombucha… Các món này bổ sung đạm thực vật rất tốt và dễ hấp thụ do đã được lên men. Men thì mình có thể mua trên shopee. Natto mình làm một mẻ ăn nhiều tuần lại vô cùng tốt cho sức khỏe, rẻ hơn thịt, chỉ có điều mùi thì hơi khó ngửi với nhiều người. Em đang theo dõi kênh chị Mita Tran trên youtube, có rất nhiều công thức ăn uống thực vật toàn phần rất khoa học. Thân!

          • Cảm ơn em. Chị không đặt nặng sẽ ăn những món mà người ta cho là tốt cho sức khỏe như thực dưỡng Nhật Bản hay thực phẩm không biến đổi gen, thực phẩm hữu cơ,… Mà chỉ là ăn thuần chay và thuận tiện cho chính bản thân mình (tiện mua sắm, tiện chế biến, tiện bảo quản,…).

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s