Lộng lẫy Wat Chantaransay (chùa Ánh Trăng) ở Sài Gòn


Wat Chantaransay là ngôi chùa mang kiến trúc Khmer đầu tiên ở Sài Gòn. Trang trí lộng lẫy điển hình của Phật giáo Nam tông chính là điểm thu hút nhiều người dân đến chiêm bái, chụp ảnh.

>> Ngắm kiến trúc đẹp mắt của chùa Bửu Long ở Sài Gòn
>> Thăm chùa Giác Lâm, một trong những ngôi chùa được xây dựng sớm nhất ở Sài Gòn

Wat Chantaransay (hay Candaransi, có nghĩa là Nguyệt Quang – Ánh Trăng) nằm ở địa chỉ: 164/235 Trần Quốc Thảo, phường 14, quận 3, Hồ Chí Minh. Nếu tìm theo địa chỉ chính thức của chùa thì rất là khó đến nơi, bạn cứ tìm đến cổng chính của chùa nằm trên đường Hoàng Sa, quận 3 (đối diện hơi xéo xéo là chùa Pháp Hoa – cũng đẹp và nổi tiếng không kém), gần ngã ba đường Hoàng Sa và Trần Quốc Thảo, ngay dòng kênh Nhiêu Lộc.

Chùa do Đại đức Lâm Em xây dựng từ năm 1946. Ngài là người dân tộc Khmer, quê ở Sóc Trăng, du học ở Campuchia, từng là Hiệu trưởng của trường Phật học ở Phnôm-pênh. Do thường về Sài Gòn thăm người thân, ngài thấy cần có một ngôi chùa Khmer cho sư sãi Nam tông tu học và giúp cho các sư sãi vãng lai có chỗ nghỉ ngơi hợp với giáo luật. Ban đầu, ngài chỉ cho lấp đầm lầy, dựng một căn nhà sàn để ở và tu hành“. Sau đó, chùa có thêm các đợt xây dựng để mang được hình hài bề thế như ngày nay.

Cổng chính của Wat Chantaransay

Tắt máy dẫn bộ, đi vào sân sẽ có một chú trông giữ xe cho chùa ở bên trong, bên cạnh là thùng tiền tùy hỉ

Diện tích của chùa không rộng lắm, nhưng được sắp xếp các công trình khá hợp lý

Ngôi chánh điện là công trình kiến trúc quy mô, đặc sắc nhất của chùa. Chánh điện gồm hai tầng, có bốn cổng ở hai mặt trước và sau, mặt hướng Đông“.

Chùa Phật giáo Nam tông nên được trang trí rất bắt mắt

Vì theo Phật giáo Nam tông nên trong chánh điện chỉ thờ duy nhất Phật Thích Ca, không thờ Bồ tát và các vị thần linh.

Trên các vách tường và như trần nhà đều được vẽ trang trí hoa văn bắt mắt cùng các hình ảnh, câu chuyện về quá trình tu đạo của Đức Phật

Chùm đèn và quạt trần cũng có kiểu dáng rất phù hợp với trang trí ở bên trong

Tuy nhiều màu sắc nhưng không hề rối mắt, ngược lại đó là những hình ảnh sinh động và đầy tính mỹ thuật

Từ bên trong chánh điện nhìn ra

Một trong bốn hành lang chánh điện

Nhân tiện, mình đưa một chút kiến thức sưu tầm vô trong bài. Với chùa Nam tông (Phật giáo nguyên thủy, Phật giáo tiểu thừa, Theravada) thì chỉ thờ có mỗi một Phật Thích Ca, nên cần lắm sự phân biệt tượng Phật Thích Ca và Phật A Di Đà trong chùa Bắc Tông (Phật giáo đại thừa, Mahayana).

Phân biệt tượng Phật Thích Ca và Phật A Di Đà trong chùa Bắc Tông

Không ít người nhầm tưởng Phật Thích Ca và Phật A Di Đà là một. Nhưng thật ra đó là hai vị Phật khác nhau: một vị có thật trong lịch sử (Phật Thích Ca) và một vị xuất hiện trong kinh Phật giáo (Phật A Di Đà).

*** Phật Thích Ca Mâu Ni (Gautama Buddha) là người sáng lập ra đạo Phật. Ngài được xác nhận là nhân vật có thật trong lịch sử, chính là thái tử Tất Đạt Đa Cồ Đàm của vương quốc Thích Ca, thuộc Ấn Độ ngày nay. Ngài sinh vào khoảng năm 624 TCN, là con vua Tịnh Phạn và hoàng hậu Maya. Theo sách sử ghi lại, Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là bậc giáo chủ cõi Ta Bà (đau khổ) – chính là trái đất, nơi con người đang sinh sống.

*** Phật A Di Đà là vị Phật được tôn thờ nhiều nhất trong Phật giáo Đại thừa. Tên của Phật A Di Đà có nghĩa là Vô Lượng Thọ, là thọ mệnh vô lượng, và Vô Lượng Quang, ánh sáng vô lượng. Đức Phật A Di Đà là giáo chủ cõi Cực lạc (an vui) Tây phương.

*** Trong cuộc đời hoằng Đạo của Đức Phật Thích Ca, rải rác trong các kinh điển, Ngài đã giới thiệu cho tín đồ của mình về Đức Phật A Di Đà và cõi nước Đức Phật A Di Đà đang giáo hóa chúng sinh. Đức Phật Thích Ca sau khi chứng Thánh quả, Ngài có khả năng vận dụng trí tuệ, thần thông thấy biết sự vận hành của tất cả sự vật, hiện tượng, nhân sinh trong vũ trụ một cách chuẩn xác.

Nhờ khả năng đặc biệt này nên Ngài thấy rõ quá trình tu hành của Đức Phật A Di Đà qua nhiều kiếp. Thấy rõ môi trường sống và đời sống sinh hoạt của chúng sanh ở Tây phương Cực lạc do Đức Phật A Di Đà làm giáo chủ. Như vậy, Phật A Di Đà là vị Phật được Đức Phật Thích Ca giới thiệu cho chúng ta.

*** Thường trong các chùa Phật giáo Bắc tông (Đại Thừa) đều thờ Phật Thích Ca ở chính giữa chính điện, nên gọi Ngài là đấng Trung Tôn. Hình tượng Ngài không nhất thiết phải giống người Ấn Độ, vì theo quan niệm Phật giáo Bắc tông, nhất là Thiền tông cho rằng, trong mỗi người đều có Phật (Phật tính) nên người nước nào thì tạc tượng giống người nước đó. Từ nét mặt cho đến hình tướng. Do đó, hình tượng Phật được thờ trong các chùa không nhất thiết phải giống nhau. Đó là xét trên đại thể, còn các chi tiết tương đối giống nhau.

Một số hình dáng đặc trưng của tượng Phật Thích Ca:

– Tóc có thể búi tó hoặc có các cụm xoắn ốc.
– Mặc áo cà sa hoặc áo choàng qua cổ màu vàng hoặc nâu, nếu có hở ngực thì trước ngực không có chữ “vạn” (卍 hoặc 卐).
– Phật có thể ngồi trên tòa sen, nhục kế trên đỉnh đầu, đôi mắt mở ba phần tư.
– Tay tượng Phật Thích Ca có thể xếp ngay ngắn trên đùi, hai bàn tay bắt ấn thiền, ấn chuyển pháp luân hoặc ấn kim cương hiệp chưởng… Phật cũng có thể cầm một chiếc bát màu đen hoặc xanh đen, dấu hiệu cho giáo chủ.
– Tượng Phật Thích Ca thường được minh họa cùng với hai tỳ kheo là Ca Diếp (vẻ mặt già) bên trái và A Nan Đà (vẻ mặt trẻ) bên phải. Đây là hai đại đệ tử của Phật Thích Ca khi ngài còn ở thế gian.

Hình dáng đặc trưng của tượng Phật A Di Đà

– Trên đầu có các cụm tóc xoắn ốc, mắt nhìn xuống, miệng thoáng nụ cười cảm thông cứu độ, khoác trên người áo cà sa màu đỏ (tượng trưng cho màu mặt trời lặn phương Tây)
– Áo có thể khoát vuông ở cổ, trước ngực chữ “vạn” (卍 hoặc 卐).
– Phật có thể trong tư thế đứng, tay làm ấn giáo hóa – tức là tay mặt đưa ngang vai, chỉ lên, tay trái đưa ngang bụng, chỉ xuống, hai lòng bàn tay hướng về phía trước; trong mỗi tay, ngón trỏ và ngón cái chạm nhau làm thành vòng tròn.
 – Phật cũng có thể ngồi kiết già trên tòa sen, tay bắt ấn thiền (tay để ngang bụng, lưng bàn tay phải nằm chồng lên lòng bàn tay trái, hai ngón cái chạm nhau). Trên tay Phật có thể giữ một cái bát, là dấu hiệu cho giáo chủ.
– Tượng Phật A Di Đà thường được minh họa cùng hai vị Bồ Tát là Quán Thế Âm (bên trái, tay cầm cành dương và bình nước cam lộ) và Đại Thế Chí (bên phải, tay cầm bông sen xanh).

*** Bài viết có sử dụng tư liệu từ nhiều nguồn trên Internet, đã được biên tập lại.

Một suy nghĩ 3 thoughts on “Lộng lẫy Wat Chantaransay (chùa Ánh Trăng) ở Sài Gòn

  1. Reblogged this on Tâm bình thường là Đạo and commented:
    Thanks for the marvellous post, lots of nice Photograph!
    Chùa Khmer đẹp, có Phật cảnh và Tranh tường.
    Rõ hơn trong phân biệt Thích Ca Phật (Sakyamuni Buddha -Đọc Sa-ka-da-muni) và A-Di-Đà Phật (Amitabha Buddha).
    Phật Thích Ca, đúng gần như trong bài AnVietnam đã nêu, thường mặc y kín, không hở ngực chữ vạn, có búi tóc xoắn nhô lên ngay mỏ ác (bứu thịt) – Thật ra vị nào tu tốt hoặc căn tốt luân xa số 1 ngay đó đều nhô một tí, thử nghiên cứu! – có nơi tạc đỉnh đầu có hoa sen nhô cao nhọn, đứng hoặc ngồi
    Có nơi tạc mặc y để trần vai bên phải, có tài liệu ghi mắt mở 1/3 dưới, có nơi tạc đứng tượng.
    Có nơi làm bình bát cho Đức Phật Thích ca (coi chừng nhầm với ngài Thánh tài Sivali, được tin là vị tỳ khưu mang may mắn cho mọi người hay cầm bát). Nhưng không có bát không phải tỳ khưu thành ra ai đi tu cững “đồng tướng” với đức Phật: có 3 y và có bát giống như Đức Phật. (Thậm chí một vị tỳ khưu không có bát vì bị bể (do Phật chế bát chỉ được àm từ đất và sắt) đi khất thực bằng tay thì bị phạm phá giới, Phật quở “này kẻ mê mờ kia (foolish) tại sao đi xin bằng tay…” – do đó bát là một pháp khí của Tăng đoàn Phật giáo, ai tu cũng có nên không thể hiện tính giáo chủ nếu có bát.
    Phật giáo nam tông không có chủ trương giáo chủ. Sau khi nhập Niết Bàn (Nibbana) Anan khóc “thầy tịch con nương ai…? (Đại khái) Thế Tôn bảo: không cần nương ai hay bầu ai, hãy ” nương Vinaya và Dhamma làm thầy” (nương vào Giới Luật và Pháp Phật Dhamma).
    *Phật A-Di- Đà: hay hở ngực chữ vạn là điểm dễ phân biệt nhất, chủ yếu đứng, và mặc áo hai vai hở ngực (Phật Thích Ca lâm y kín mình hoặc chỉ hở bên phải, chú ý Phật giáo Nam tông không có áo hay quần, chỉ có y, là vải lượm vải bỏ, vải quấn tử thi, chuột cắn, trôi sông, vải cờ sau trận chiến… không ai cần, ráp và may lại, quấn quanh mình thành vật che thân gọi là y, hết).
    Thường có Tam Thế Phật nên tranh tượng trong chùa có Phật Di Đà hay có 3 vị đứng một hàng ngang, còn Phật Thích ca chỉ có thờ một.
    Chưa được thấy chùa Phật Di Đà cầm bát.
    Theo truyền thống Nguyên Thuỷ Theravāda, vẫn còn bàn luận, cũng chưa rõ biết kinh nào nói Phật Thích Ca giới thiệu Phật Di Đà. (Hiện tại Tích lan Sri lanka và Miến Điện Myanamar có nhiều vị thuộc lòng lào lào Tam tạng kinh điển, có thể thử hỏi các vị này trong bài kinh nào). Chúng ta vẫn còn dài để nghiên cứu.
    Ngoài ra chùa Nam tông không thờ Bồ Tát không phải là không có Bồ tát, vẫn có (Bodhisattva ) nhưng ít được nhắc đến (chỉ có trong truyện tiền thân Đức Phật), vì đây là nguyện và ngta chỉ muốn tu để chặt đứt đau khổ, Khổ, Nguyên Nhân Khổ, Sự Diệt Khổ, và Cách con đường diệt Khổ). Trước khi sanh tại Ấn Độ và thành Phật Thích Ca, tiền kiếp Ngài là một vị Bồ tát cung trời Đâu-Suất (Tusita).
    Anyway, chùa này rất đẹp theo lối riêng của người Kambuja xưa, hoàn toàn khác Thái Lan. Bài viết công phu và ảnh rất nhiều, tôi xin repost. Thanks again.

    • Tam Thế Phật gồm A Di Đà Phật, Như Lai Phật và Di Lặc Phật tượng trưng cho Quá khứ, Hiện tại và Tương Lai. Như Lai là một trong mười danh hiệu của một vị Phật, sinh thời, Thích-ca-mâu-ni sử dụng danh từ này để tránh sử dụng ngôi thứ nhất “ta”, “tôi” trong lúc giảng dạy, thuyết Pháp, để thể hiện sự khiêm tốn.
      Tam Thánh Phật hay Tây phương tam thánh gồm A Di Đà Phật, Quan Thế Âm bồ tát và Đại Thế Chí bồ tát.
      Bộ tượng Tam Thế Phật thường được thể hiện ở tư thế ngồi đặt trên ban thờ, còn bộ tượng Tam Thánh Phật thường được thể hiện ở tư thế đứng dựng ở ngoài sân.

  2. Chùa đẹp, có ghé mua điện thoại hồi lâu lắc gần phí cổng đi vào chùa mà không biết chùa chiền Nam tông nên không có vào.
    Tranh tường rất hay và rất đẹp, có khi chú thích nữa.

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s