Bên khay mứt tết…


Cách đây khoảng mười bốn, mười lăm năm trở về trước, mình nhớ rằng khoảng một tháng trước tết gần như nhà nào, dù làm công việc gì, bận rộn bao nhiêu, cũng dành ít thời gian để làm các loại mứt tết. Tùy vào gia cảnh, điều kiện kinh tế, sở thích, dư giả về thời gian hay không mà người ta sẽ chọn lựa những loại mứt cho phù hợp, dành dùng trong nhà và cũng để mời khách.

Thời đó, con người ta làm gì cũng theo phong trào (mà hình như bây giờ cũng vậy), chẳng hạn như có dạo ngày hè mình thấy người ta rộ lên phong trào bào sợi ống hút ra làm đồ trang trí trong nhà, như những chiếc lồng đèn, đồng hồ treo tường…, hay phong trào làm thiệp tay tặng bạn bè nhân dịp Giáng sinh, tết đến… Làm mứt và các thể loại bánh trái ăn tết cũng là một phong trào, nhưng mình thích phong trào này nhất, vì nếu thiếu nó, thì những người 7X đời cuối, 8X hay 9X đời đầu sẽ không có quãng thời gian tuổi thơ in dấu sâu đậm, hoặc sẽ không có những kỷ niệm ngọt ngào để mà nhớ tới.

Quả thật là rất vui!

Mứt tết thời đó thường thịnh hành các loại: mứt dừa, mứt gừng – hai loại mứt này hầu như không nhà nào không làm. Kế đó là tới mứt đu đủ – cà rốt bào sợi, nấu thành loại mứt dẻo, mà loại mứt này, thường sau Tết sẽ được làm thành một loại bánh độc đáo mà quê mình gọi là bánh bó. Bánh được làm từ chuối sứ phơi khô, trộn với mứt dẻo, quấn lại thành cây thật chặt, rắc lên ít bột mì cho khỏi dính, rồi cắt thành từng khoanh mỏng.

Thứ bánh này, sau bữa cơm trưa, mọi người sẽ quây quần bên bàn trà, tay nhón miếng bánh, đưa lên miệng cắn từ từ. Tay kia bưng ly trà, hớp một ngụm, nuốt từ từ cho trôi xuống cổ họng. Đúng là rất thú!

Mứt tết còn có nhiều loại khác, nào mứt chùm ruột, mứt củ lang (khoai lang), mứt bí đao, rồi mứt me, mứt cốc… Nhà nào sang hơn còn làm mứt hạt sen, rồi hạt sen (loại bánh tròn tròn nấu từ đậu xanh bỏ vỏ xay nhuyễn trộn đường rồi quậy đều tay trên bếp lửa hiu hiu cho tới khô, viên tròn, sấy khô dưới bếp lửa thêm một thời gian nữa, rồi cho vào giấy kiếng màu bọc lại hai đầu)…

Như vậy chưa đủ, còn phải kể thêm các loại bánh, thứ bánh nhất thiết phải có trong cái tết cổ truyền của người miền Trung là bánh mứt, hay còn gọi là bánh táp-lô. Bánh làm từ bột mì trộn đường, đóng bằng khuôn thành hình như viên gạch nhỏ. Bên trong có nhân là mè và đường. Ở ngoài được bao bì bằng giấy hoa văn rất nổi, rất đẹp, loại thường dùng để gói quà ngày xưa. Loại bánh này làm cũng khá cực, nhất là công đoạn đóng bánh phải chắc tay và có lực để bánh không bị nứt. Làm cực vậy, nhưng ăn thì ngán lắm, bọn trẻ con tụi mình chẳng ai thích. Tuy nhiên, thứ bánh này nhất thiết phải có để đơm trên bàn thờ ông bà, nhà nào cũng phải có. Bây giờ thì không nhất thiết phải có loại bánh này nữa, vì đã có ê hề loại bánh Tây Tàu khác thay thế.

Nhiều loại bánh ngày tết nữa mà nhà nhà làm là bánh in (nguyên liệu tương tự như bánh mứt nhưng đóng thành cái nhỏ, ăn khá ngon), bánh đậu xanh, rồi bánh thuẫn… Viết đến đây, mình cứ nhớ mãi những buổi tối trong không khí lạnh giá của những ngày sắp tết, mấy chị em ngồi quây quanh lò lửa coi má đúc bánh, thỉnh thoảng ra mẻ bánh mới, được thử những chiếc bánh xấu xí, cháy xém, nhưng thơm phưng phức, và vị ngon thì không có gì sánh nổi…

Nhưng đã hết đâu, sau mứt, bánh, thì còn tới trái. Đó là me dầm, món ăn chống ngán sau khi đã ê hề bánh mứt ngọt đến tận răng. Món này ăn thì nhanh hết, nhưng làm thì tốn bao công sức lắm thay. Đó là cái công ngồi gọt vỏ me, tỉ mẩn từng trái từng trái để không bị gãy, làm muốn sụn cái lưng…

Tất cả những công việc đó, thường là do bàn tay những người phụ nữ trong nhà làm. Là bà, là má, là cô, là chị… Công việc gần tết ai cũng bận rộn, không chỉ là việc ở cơ quan, mà về nhà, còn phải chuẩn bị làm mứt, bánh các loại, lại còn phải dọn dẹp nhà cửa… Nên ngày tết xưa rất là cực. Cực nhưng vui, vui vì tự tay mình chuẩn bị, vì như vậy mới có không khí náo nức, hối hả, tất bật đợi mong thứ gì đó vui vẻ, tươi sáng còn ở phía trước.

Tết giờ không còn vui như tết xưa. Ít ai còn tự tay chuẩn bị từng loại bánh, loại mứt, bởi tất cả đều đã được bày bán đầy đủ ngoài chợ, trong siêu thị, chỉ cần có tiền. Gần tết, trong nhà đìu hiu, không còn thoang thoảng mùi bánh trái, tiếng nhắc nhở của người lớn lo canh món này, coi lại món kia…

Nhưng thôi, kỷ niệm là do con người ta tạo ra mà. Cứ vui đi, để tết năm nào cũng sẽ đến, với bạn, với tôi…

Ảnh chụp tết Ất Mùi 2015, một năm sắp qua rồi đó, nhanh ghê!

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s