Phẩm chất của người quân tử, bậc lãnh đạo liên tưởng đến cách làm người


Người quân tử, bậc lãnh đạo, và cách làm người, liệu có liên quan?

Phẩm chất của người quân tử

Không phải ngẫu nhiên mà người Trung Quốc sử dụng hình ảnh của tùng, trúc, hoa cúc, và hoa mai để tượng trưng cho người quân tử.

Chữ “tùng” có nghĩa là cây thông. Ta gọi là tùng, bách, thông nhưng Trung Quốc chỉ gọi là tùng. Cây tùng mọc trên núi đá cao, khô cằn, thiếu nguồn dinh dưỡng. Nó hay mọc ở những mỏm núi chênh vênh, chịu nhiều sương gió, bão tuyết mà không chết không đổ.

Ảnh minh họa

Ngoài ra, tùng là loài cây thực vật hạt trần, có thể phát tán hạt nhờ gió. Nó là loại thực vật lá kim, quanh năm xanh tốt, không rụng lá, tiết kiệm (nước), rễ bám sâu vào trong vách núi. Đó là phẩm chất quý báu mà con người luôn mong ước.

Cúc là biểu tượng của sự trường thọ, thường dùng để chúc thọ. Vì thế có loài cúc mang tên cúc vạn thọ (tức hoa vạn thọ, hoa thọ). Hoa cúc khi tàn thì không rụng, nó chỉ gục rũ trên thân của nó thôi. Hình ảnh đó khiến ta liên tưởng đến cái chết đứng đầy hiên ngang.

Hoa cúc còn có thể dùng làm thuốc và pha trà, giúp thanh nhiệt giải độc. Uống trà hoa cúc, bình thơ, đàm đạo, và đánh cờ thật là những thú vui tao nhã.

Trúc trong tiếng Hán chỉ loài tre nói chung, chứ không phải chỉ riêng cây trúc ở Việt Nam, là loài cây có thể sống nơi khô cằn, quanh năm xanh tốt, mùa đông không rụng lá, đốt cây thẳng ngay từ khi cây còn nhỏ. Có câu: Trúc dẫu đốt, tiết ngay vẫn thẳng, chỉ việc nếu đem đốt cháy thân cây tre thì đốt than của nó vẫn thẳng chứ không cong.

Mai là cây hoa quý đối với người Trung Quốc, có thể coi là Quốc hoa. Nó có màu trắng hoặc hồng, không phải như giống hoa mai vàng của miền Nam Việt Nam. Vì thế, hoa mai tượng trưng cho sự thanh khiết, lại chịu qua gió tuyết mùa đông nên hoa mai cũng thể hiện sức sống mãnh liệt.

Nhà thơ Cao Bá Quát đã từng thốt lên rằng: “Nhất sinh đê thủ bái mai hoa (Cả đời chỉ cúi đầu trước hoa mai thôi).

Tổng hợp lại, người quân tử là người sống hiên ngang, mạnh mẽ, có ý chí cao, không sợ gian nan, thử thách, không ngại giông tố, mưa bão và cũng không gục ngã trong bất cứ nghịch cảnh nào. Người quân tử trọng khí tiết, sự thanh đạm, sống ngay thẳng, trong sạch, không thể bị mua chuộc bằng vật chất hay tiền bạc.

Phẩm chất của bậc lãnh đạo

Có một bài viết đã tổng hợp lại những phẩm chất của bậc lãnh đạo, bao gồm 9 yếu tố: sự khiêm tốn, liêm chính, quyết đoán, khôn khéo trong giao tiếp, nhạy cảm, khả năng thích ứng, khả năng tự học hỏi, sự đam mê, và khả năng thuyết phục người khác.

Mối liên hệ giữa bậc quân tử và bậc lãnh đạo

Người quân tử chưa chắc đã là người lãnh đạo, có lẽ vì với cách sống hiên ngang, mạnh mẽ, phóng khoáng giữa trời cao, và ngay thẳng, trọng sự thanh khiết, nên họ không chịu chui đầu vào làm những công việc chịu áp lực. Mà lãnh đạo thì chắc chắn là có áp lực nhiều rồi.

Bậc lãnh đạo cũng chưa chắc là người quân tử, vì họ đã chịu làm lãnh đạo, thì không thể nào sống dung túng một mình một cõi, hiên ngang giữa trời đất như vậy được.

Tuy nhiên, bậc lãnh đạo thực thụ và người quân tử lại có chung những phẩm chất cao quý, như sự khiêm tốn, liêm chính, sự đam mê, hay khả năng thích ứng.

Mối liên hệ giữa bậc quân tử, lãnh đạo và việc sống sao cho xứng đáng với danh từ “người”

Tôi nghĩ rằng, đó chính là việc thấu hiểu sự vô thường của cuộc đời, để khi vấp ngã, thì tự mình đứng dậy được, khi cầm lên được vật gì rồi, thì cũng có thể nhẹ nhàng mà bỏ xuống.

Bằng cách nào? Bằng sự khiêm tốn, bằng khả năng thích ứng với nhiều hoàn cảnh khác nhau.

Có câu, “lên voi xuống chó”, đã làm người thì không ai tránh được vận thế, không ai tránh được sự thay đổi của môi trường và hoàn cảnh xung quanh. Cho nên, nếu ta vui vẻ trong những lúc bình yên, thì cũng phải vui vẻ trong những lúc khốn khó. Đợi con tạo xoay vần, lại bình yên trở lại.

Dù là ở vị trí cao hay thấp, lúc nào cũng có thể vui vẻ, ung dung tự tại, ngẩng cao đầu mà sống.

Chú thích: Bài viết có sử dụng tư liệu trên Internet, chưa xin phép tác giả. Thành thật cáo lỗi.

2 thoughts on “Phẩm chất của người quân tử, bậc lãnh đạo liên tưởng đến cách làm người

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s